• image01
  • image02
  • image03
  • image01
  • image02
  • image03
  • image01
  • image02

Thứ bảy, ngày 4/6/2016
KHÔNG CHỦ QUAN, LƠ LÀ VỚI DỊCH BỆNH COVID-19, THỰC HIỆN TỐT THÔNG ĐIỆP 5K "KHẨU TRANG - KHỬ KHUẨN - KHOẢNG CÁCH - KHÔNG TẬP TRUNG - KHAI BÁO Y TẾ" + VẮCXIN - ĐOÀN KẾT - DÂN CHỦ - KỶ CƯƠNG - SÁNG TẠO - PHÁT TRIỂN - TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN, TOÀN QUÂN QUYẾT TÂM THỰC HIỆN THẮNG LỢI NGHỊ QUYẾT ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ LONG KHÁNH LẦN THỨ IV, NHIỆM KỲ 2020 - 2025 - TĂNG CƯỜNG XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH; PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG ANH HÙNG, ĐOÀN KẾT, NĂNG ĐỘNG, SÁNG TẠO, XÂY DỰNG THÀNH PHỐ LONG KHÁNH “XANH - VĂN MINH - AN TOÀN - HIỆN ĐẠI”
​Những bí ẩn của ngôi mộ cổ Cự Thạch Hàng Gòn


 

 

Di tích Mộ Cự thạch Hàng Gòn trên địa bàn xã Hàng Gòn, thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai; được phát hiện và khai quật từ những năm 1927. Ngôi mộ cổ này vẫn đang thu hút sự quan tâm của giới khảo cổ học và người dân đến tham quan tìm hiểu về bí ẩn của nó. Di tích Mộ cự Hàng Gòn là di tích khảo cổ học duy nhất ở Đồng Nai được xếp hạng cấp Quốc gia đặc biệt mà còn là loại hình mộ táng Dolmen độc đáo trong hệ thống di chỉ khảo cổ học ở Việt Nam.

Trong quá trình xây dựng tuyến đường bộ kết nối thành phố Long Khánh (Đồng Nai) và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (hiện nay là quốc lộ 56), một kỹ sư người Pháp đã vô tình phát hiện được một ngôi mộ cổ bí ẩn mà các nhà nghiên cứu đang đặt câu hỏi liệu đó có phải là hầm mộ của một nhân vật quyền uy, là thủ lĩnh của liên minh các bộ lạc hùng mạnh về kinh tế và quân sự; niên đại của di tích được xác định trong khoảng thời gian 150 năm trước Công nguyên đến 240 năm sau Công nguyên, đại diện cho nền văn minh sông Đồng Nai.

Di tích đã được bảo vệ và thu hút rất đông người thăm quan, đặc biệt là các chuyên gia khảo cổ học trong và cả ngoài nước tới nghiên cứu. Nơi đây còn được người dân địa phương gọi là “Miếu Ông Đá”. Dưới thời Pháp thuộc, mộ Cự Thạch Hàng Gòn nằm trên phần đất của Công ty cao su Xuân Lộc, tổng Bình Lâm Thượng, tỉnh Biên Hòa, nay thuộc xã Hàng Gòn, thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai và cách Biên Hòa 50 km.


201028 MO CO CHUA DC TRUNG TU.jpg
Cảnh quan mộ cổ thời điểm trước khi trùng tu

Được biết năm 1927, khi mở con đường số 2 (nay là quốc lộ 56), ông Jean Bouchot (kỹ sư người Pháp) đã tình cờ phát hiện một tảng đá nhô thẳng lên từ gốc cây cổ thụ. Sau đó, Pháp đã cung cấp số công nhân Việt Nam để Bouchot chính thức khai quật từ ngày 14/4 đến 16/5/1927 với hy vọng có thể tìm thấy vàng và đã cấm nhân viên trong vùng không được đến gần và bắt công nhân phải đào bới trong điều kiện thiếu thốn về dụng cụ và càng khó khăn hơn khi phải tiến hành trong mùa mưa dai dẳng. Kết quả cuộc khai quật này được ông Bouchot công bố đầu tiên và mô tả nhiều lần (năm 1927, năm 1929). Sau công bố của ông Bouchot, mộ Cự Thạch Hàng Gòn đã nhanh chóng được mọi người biết đến và trở thành đề tài mới mẻ hấp dẫn các nhà khảo cổ trên thế giới, trong đó nhiều ý kiến cũng như giả thiết về niên đại, chủ nhân đặt ra xung quanh mộ Cự Thạch được bàn ci sôi nổi.

Mộ Cự Thạch Hàng Gòn được giới khảo cổ lúc bấy giờ xem là ngôi mộ lớn nhất đại diện cho loại hình dolmen ở Á Châu. Mộ Cự Thạch Hàng Gòn là một dạng hầm mộ, được cấu tạo bởi những tấm đá hoa cương lớn và những trụ đá dài, nặng khoảng 30 - 40 tấn. Ngôi mộ có hình chữ nhật dài 4,2m; ngang 2,7 mét; cao 1,6 mét được ghép bởi 6 tấm đá hoa cương được bào khá nhẵn ở mặt ngoài; 4 tấm đá thẳng đứng dùng làm vách, 2 tấm nằm ngang dùng làm mặt đáy và nắp đậy. Liên kết giữa tấm đá hoa cương nhờ vào hệ thống rãnh dọc chắc chắn. Xung quanh mộ có nhiều trụ đá hoa cương cao 7,5 mét; tiết diện mặt cắt ngang hình chữ nhật dài 1,10m x 0,3m; phần lớn các đầu trụ được khoét lõm hình yên ngựa.


201028 MO CO CHUA DUOC TRUNG TU.jpg
Mộ Cự Thạch Hàng Gòn​ là ngôi mộ lớn nhất đại diện cho loại hình dolmen ở Á Châu vào thời điểm khai quật

Trong nhiều năm, ngành chức năng tỉnh Đồng Nai phối hợp với Ban khảo cổ - Viện khoa học xã hội và chính quyền địa phương  mở cuộc điều tra quy mô, khảo sát và đo vẽ hiện trường. Qua quá trình đào thám sát, đã phát hiện dấu vết của những vệt đất cháy kéo dài thành hình vòng cung, phía trên có rất nhiều than tro và xỉ kim loại; các mảnh đồ gốm trên thân có hoa văn làm từ chất liệu đất sét pha cát và vỏ nhuyễn thể nghiền nhỏ; phát hiện 2 chiếc tù và bằng đồng và 2 chiếc bàn mài bằng đá có lỗ đeo và nhiều công cụ lao động. Qua đó cho thấy người xưa đã vận chuyển những khối đá lớn về Hàng Gòn để gia công tạo ra những tấm đan, cột đá sử dụng cho kiến trúc mộ, để có được những tấm đá hoa cương lớn và những trụ đá dài, nặng khoảng 30 - 40 tấn như khi phát hiện.

Tuy nhiên, câu hỏi được nhiều nhà nghiên cứu đặt ra là những khối đá nặng hàng chục tấn được xác định có nguồn gốc từ Tây Nguyên và các tỉnh Nam Trung Bộ đã được vận chuyển vào Đồng Nai bằng cách nào, vào thời điểm còn hoang sơ đó. Tuy đã tìm hiểu được những điều về kiến trúc, kết cấu, chất liệu, niên đại hình thành nên mộ Cự Thạch Hàng Gòn; song giới chuyên môn vẫn không thể lý giải nổi và đưa ra câu trả lời chắc chắn cho những câu hỏi đã tồn tại suốt gần cả trăm năm qua từ khi di tích này được phát hiện, như: Cư dân nào đã xây dựng kiến trúc này. Bằng cách nào mà người cổ đã vận chuyển được những tấm đá, trụ đá hoa cương nặng hàng chục tấn từ các địa điểm khác đến Hàng Gòn vốn là vùng rừng núi bạt ngàn, địa hình tự nhiên đầy khó khăn, đường thủy không có. Hay cư dân cổ đã sử dụng kỹ thuật gì để trồng các trụ đá, nâng hạ các tấm đan to lớn, ghép thành một dạng hầm mộ độc đáo. Tại sao cư dân cổ xây dựng hầm mộ tại Hàng Gòn là hình khối chữ nhật mà không là các dạng thức khác. Các nhà khảo cổ cho rằng, để xây dựng công trình trên, người Việt cổ phải huy động sức lao động của cả cộng đồng, tổ chức lao động một cách rất chặt chẽ. Đây là một công trình giống như “thạch tự tháp” của miền văn hóa sông Đồng Nai.

Trong khi đó, có giả thiết lại cho rằng, đây là một ngôi mộ chôn dưới hình thức hỏa thiêu được xây dựng vào thời kỳ kim khí; đồng thời, khẳng định công trình này không chỉ có giá trị về kích thước (được xem là ngôi mộ đá lớn nhất Đông Nam Á đã phát hiện vào thời điểm hiện nay).


201028 MO CO DUOC TRUNG TU.jpg
Năm 2011 di tích mộ Cự Thạch Hàng Gòn được khởi công​ trùng tu

Năm 2011, dự án trùng tu, tôn tạo di tích mộ Cự Thạch Hàng Gòn được khởi công thực hiện bao gồm các hạng mục: Khu hầm mộ, khu chế tác, miếu Ông Đá, miếu Thổ thần, các công trình phụ trợ khác (cổng, hàng rào, sân đường nội bộ, nhà trực ban, nhà đón tiếp - trưng bày, nhà điều hành). Trong đó, công trình nhà bao che là hạng mục lớn nhất trong di tích mộ cổ Hàng Gòn. Nhà bao che mộ Cự Thạch Hàng Gòn bao trùm lên toàn bộ ngôi mộ. Bên trong nhà bao che có một hành lang dẫn đến khu hầm mộ bằng con đường dốc từ trên xuống dần. Nhờ vậy mà mối lo về việc các phiến đá bị xê dịch do nước mưa làm xói mòn đất đã được giải quyết. Thêm vào đó, việc di chuyển xuống dưới hầm mộ cũng dễ dàng và thuận tiện hơn rất nhiều với những người làm công tác chuyên môn và khách tham quan. Ngoài việc thực hiện trùng tu, bảo tồn, trong các tuyến du lịch của tỉnh Đồng Nai - thành phố Long Khánh - tỉnh Bà rịa - Vũng Tàu với di tích mộ Cự Thạch Hàng Gòn, được đưa vào khai thác phát triển du lịch khảo cổ, tâm linh….với các hoạt động lễ hội đặc trưng.


201028 QUAN TAI MO CO TRUNG TU.jpg
Khu hầm mộ được gia cố theo dự án trùng tu

  Cứ hàng năm, vào ngày 13.9 âm lịch tại di tích Mộ Cự thạch Hàng Gòn - thành phố Long Khánh diễn ra Lễ hội miễu Ông Đá với sự tham dự của hàng ngàn người dân và du khách trẩy hội; cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt, thể hiện được lòng ngưỡng vọng của người dân đối với bậc thần linh. Với tiềm năng hiện có và nếu được sự đầu tư, quảng bá hợp lý di tích mộ Cự Thạch Hàng Gòn hứa hẹn sẽ trở thành một điểm tham quan, nghỉ ngơi và hoạt động văn hóa hấp dẫn cho nhân dân và du khách, góp phần nâng cao mức hưởng thụ văn hóa, phát triển dịch vụ du lịch ở địa phương cũng như bảo vệ, phát huy các giá trị di sản khảo cổ học độc đáo cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Hiện nay, mộ cự Thạch Hàng Gòn là di tích cấp quốc gia đặc biệt với các di vật cổ xưa….góp phần làm sáng tỏ thêm nhiều vấn đề về nền văn minh được mệnh danh là “Văn minh lưu vực Sông Đồng Nai”.                                                                   

 

Thanh G​iang

Các tin khác

Thăm dò ý kiến

Đánh giá Giao diện - Thông tin cập nhật trên Trang thông tin điện tử Thành phố Long Khánh



 

Liên kết website

Website Xã - Phường

Lượt truy cập

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ LONG KHÁNH

Cơ quan chủ quản: THÀNH ỦY-UBND THÀNH PHỐ LONG KHÁNH
Chịu trách nhiệm chính: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Long Khánh.
Địa chỉ: Cách Mạng Tháng Tám, phường Xuân An, thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai.
Email: longkhanhradio@gmail.com​

Số điện thoại: 02513.877.172 - 02513.877.124